Definitie van een slaapstoornis

Een slaapstoornis kan op verschillende manieren tot uiting komen. Er zijn minstens zoveel oorzaken als symptomen van slaapstoornissen. Om deze te herkennen is het noodzakelijk de verschillende vormen te kennen. Vaak zijn slaapstoornissen goed te behandelen, omdat ze vaak samenhangen met de hoeveelheid ammoniak in de hersenen. Wanneer de hersenen worden ontgift, bijvoorbeeld met behulp van de aminozuren ornithine of arginine, kunnen zware slaapstoornissen verdwijnen. Dit gaat natuurlijk alleen wanneer de juiste oorzaak van het slaapprobleem wordt vastgesteld.

Het in slapen

De meeste mensen reageren verrast wanneer ze ervaren hoe snel je in slaap zou moeten vallen. Wie meer dan een uur nodig heeft om in slaap te komen, kan uitgaan van een slaapstoornis. Meestal is er dan geen sprake van onrustige slaap of onderbrekingen tijdens het slapen. Het probleem ligt puur bij het in slaap vallen. Kenmerkend voor deze aandoening is de halfbewuste toestand tussen wakker zijn en zeer lichte slaap die niet wil overgaan in een diepere slaapvorm.

Het doorslapen

Ook problemen bij het doorslapen worden als bijzonder storend ervaren. Mensen met dit probleem worden steeds wakker en hebben moeite met het opnieuw in slaap vallen. De meeste doorslaapstoornissen kenmerken zich door meerdere momenten van wakker worden en wakker liggen per nacht, waardoor men zich ’s ochtends moe en niet uitgerust voelt. Nachtmerries kunnen een oorzaak zijn, maar vaak wordt men ook zonder duidelijke reden wakker.

Slaapwandelen

Slaapwandelaars staan ‘s nachts op en lopen rond zonder dat ze zich hiervan bewust zijn. ‘s Ochtends zijn ze daardoor vaak oververmoeid zonder te kunnen verklaren waarom. De meeste slaapwandelaars worden hier vroeg of laat (door hun partner of familie) op geattendeerd. Ook worden veel slaapwandelaars naar aanleiding van een opname in een slaapkliniek bewust van deze vervelende stoornis.

Ademhalingsstoornissen tijdens de slaap

Het vegetatieve zenuwstelsel zorgt ervoor dat de mens tijdens het slapen door ademt. Soms zijn er echter storingen bij het ademhalingsproces. Voorbeelden hiervan zijn slaapapneu, waarbij de adem telkens kort wordt onderbroken, en snurken. De slaap is hierdoor erg licht en niet rustgevend. Men vertoont vaak symptomen van slaaptekort: niet uitgerust voelen, slecht kunnen concentreren en zelfs niet meer in staat zijn de meeste eenvoudige taken uit te voeren. Ademhalingsstoornissen hebben bijna altijd biologische oorzaken.

Restless-Legs-Syndroom

Sommige mensen kunnen niet in- of doorslapen omdat ze last van een onaangenaam gevoel in de benen hebben, dit veroorzaakt de drang zich te moeten bewegen. Slaapdeskundigen noemen dit verschijnsel het Restless-Legs-Syndroom (RLS). In sommige gevallen zijn de armen, borstkas of het gezicht hierdoor getroffen. Deze vreemde sensaties in de benen wordt verminderd door beweging, waardoor de persoon in kwestie schop en strekbewegingen maakt. De benen bewegen zich vaak ook onwillekeurig, dus vanzelf. Het Restless-Legs-Syndroom treedt slechts tijdelijk in de avond en nacht op. Vrouwen krijgen het syndroom vaak voor het eerst tijdens de zwangerschap, en dit bijzonder heftig.

Circadiane slaapstoornissen

Slaapstoornissen worden ook regelmatig in samenhang met problemen met het zogeheten circadiane ritme genoemd. Een circadiane ritmestoornis ontstaat wanneer de slaapbehoefte niet in overeenstemming is met het ritme van de circadiane klok. Het gaat hierbij om de dag-nacht cyclus die bijvoorbeeld bij werknemers in ploegendienst aanzienlijk is verstoord. Wie zonder een dergelijke reden overdag slaapt en ‘s nachts wakker is, lijdt vaak aan een circadiane slaapstoornis.