Psychische oorzaken van slaapstoornissen

Slaapstoornissen van psychische aard komen vaker voor dan slaapstoornissen van lichamelijke aard. Meestal ontstaan zij uit een onderliggende psychische aandoening, waardoor ze als symptoom daarvan worden gezien. Soms gaat het bij de oorzaak niet om een ziekte maar om een geestestoestand die tot een slaapstoornis leidt. In ieder geval moet de mogelijke psychische oorzaak worden opgehelderd om de slaapstoornis zinvol te kunnen behandelen.

Depressies

Bij depressies zijn veel verschillende overdrachtsstoffen betrokken die niet meer naar behoren functioneren. Een van deze stoffen is melatonine, wat verantwoordelijk is voor het regelen van het slaapritme. Terwijl de mens ‘s nachts slaapt is de concentratie hiervan bijzonder hoog – overdag wordt het door het licht weer afgebouwd. Op deze manier wordt voorkomen dat de mens door te hoge melatoninewaarden (het lichaam denkt daardoor dat het nacht is) depressief raakt. Zijn de waarden om verschillende redenen ook overdag hoog, kan het tot een depressie komen. Depressieve stoornissen kunnen op vele manieren tot slaapstoornissen leiden.

Overbelasting in het dagelijks leven

Slapeloosheid en slaapstoornissen zijn symptomen van verschillende reacties op stress en overbelasting in het dagelijks leven. De mens reageert bijvoorbeeld in samenhang met een burn-out negatief op stress en overbelasting. Deze problemen kunnen ook voorbode van een beginnende ziekte zijn of als waarschuwingssignaal fungeren. Patiënten zelf merken dat ze ‘s nachts wakker liggen en over dingen nadenken die hun in het dagelijks leven belasten of waar ze niet uitkomen. Ze kunnen het niet meer loslaten en het valt hun zwaar om tot rust te komen om in slaap te vallen.

Verslavingen

Verslavingen hebben over het algemeen een slechte invloed op het gezonde slaappatroon. Het beste voorbeeld hiervan is alcoholisme. Door alcohol ontspant het gehele spierstelsel waardoor het lichaam snurkgeluiden niet meer kan tegenhouden. Op deze manier verstoort de mens zijn eigen slaap omdat hij herhaaldelijk wakker wordt of ademhalingsstoornissen krijgt, die zonder alcohol niet zouden zijn voorgekomen. Ook drugs, onjuist gebruik van medicamenten en nicotine hebben bepaald geen positieve invloed op de slaap en kunnen ervoor zorgen dat verschillende problemen optreden. Een van de vele oorzaken is te vinden in het feit dat veel van deze schadelijke stoffen ammoniak bevatten wat het ontgiftingsproces in de hersenen verstoort en daarmee van slechte invloed is op de slaap.

Mogelijke oplossingen zijn de inname van aminozuren zoals ornithine en arginine, evenals het zo snel mogelijk stoppen met het gebruiken van verslavende middelen.

Angststoornissen

Veel mensen die te maken hebben met slaapproblemen lijden aan een angststoornis. Paniekaanvallen zijn een frequente oorzaak van slapeloosheid, ook wanneer ze niet direct aan de slaap zijn gerelateerd. Wanneer zij kort voor het slapen gaan verschijnen, kan het gebeuren dat de persoon in kwestie zich dusdanig opwindt, dat hij niet meer in slaap kan komen. Kalm worden en vermijden dat er een nieuwe paniekaanval volgt hebben prioriteit, ten koste van het in slaap vallen. Ook angststoornissen zoals obsessief-compulsieve stoornissen beïnvloeden de slaap negatief, omdat men ‘s avonds aan het malen is over zijn angsten en daardoor de slaap niet kan vinden.