Slaapstoornissen als voorbode van depressie

Niet elke depressie gaat gepaard met slaapstoornissen en niet elke slaapstoornis duidt op een depressie. Slaapproblemen zijn een veel voorkomend symptoom van een depressieve stemming en moeten daarom altijd serieus worden genomen. Een slaapstoornis ontwikkelt zich in de meeste gevallen zeer typerend en wijst heel duidelijk op een depressie wanneer andere ziekten zijn uitgesloten. Betrokkenen kunnen zelf doorgaans goed inschatten of hun slaapproblemen al dan niet met een depressie samenhangen.

Problemen bij het in slaap vallen

Veel depressieve mensen hebben het ’s nachts extra moeilijk. Ze zijn dan vaak alleen of moeten respecteren dat andere personen hun rust nodig hebben. Hierdoor krijgen ze vaak last van negatieve gedachten die zichzelf alsmaar versterken (negatieve vicieuze cirkel). Bovendien komt ’s nachts het slaap- en herstelhormoon melatonine in de hersenen vrij. Soms heeft dit een deprimerend effect op de reeds bestaande duistere stemming en ’s nachts lijken de dingen dan nog groter en erger dan overdag. Men begint te malen en ligt daardoor nog langer wakker.

Problemen bij het doorslapen

Kenmerkend voor depressiegerelateerde slaapstoornissen is dat men ’s nachts niet goed aan één stuk kan doorslapen. Wie om 3, 4 of 5 uur ’s nachts nog steeds wakker ligt, merkt dat de depressieve toestand dan bijzonder moeilijk te verdragen is. Anderen vallen aanvankelijk wel in slaap, maar worden rond deze tijd juist wakker om vervolgens niet meer opnieuw in slaap te kunnen komen. Deze fasen van wakker zijn, worden een steeds groter probleem omdat het ervoor zorgt dat men overdag niet uitgerust en fit is.

Afwijkende stoornissen

Niet elke depressiegerelateerde slaapstoornis volgt een herkenbaar patroon. Sommige stoornissen manifesteren zich op een andere manier, bijvoorbeeld in een onrustig dag-nacht ritme. Om het slaaptekort wat ’s nachts wordt veroorzaakt te compenseren, probeert de betrokken persoon overdag te slapen. Helaas ontwikkelt zich daardoor een onnatuurlijk slaapritme. Hierdoor worden depressies meestal versterkt en professionele hulp van een psycholoog is dan onontbeerlijk.

Wat te doen bij een depressieve slaapstoornis?

Wie vermoedt aan een depressiegerelateerde slaapstoornis te lijden, dient zo snel mogelijk contact met de huisarts op te nemen. Na het eventueel bevestigen van dit vermoeden zal de arts verder handelen en waar nodig een psycholoog inschakelen. Ook kan hij een licht slaapmiddel voorschrijven of andere middelen die van toepassing zijn op de specifieke situatie.

Belangrijk is de ondersteuning door een psycholoog, want alleen met zijn hulp kan men op lange termijn aan een juiste omgang met de depressie werken. Wanneer het nog lang duurt tot de eerste afspraak kan men voor wat steun, advies of een luisterend oor terecht op fora of andere zelfhulpgroepen. Nuttig is eigenlijk alle afleiding van de omstandigheden die de depressie veroorzaken.